BAAN RAK KLONG BANGPHRA, TRAT

“ชุมชนคลองบางพระ เป็นชุมชนที่น่ารักและมีคุณค่าในตัวเขาเองอยู่แล้ว ก็เลยอยากจะทำบ้านหลังนี้ให้เป็นตัวอย่าง ในการรักษาคุณค่าเดิมของชุมชนเอาไว้ ...”
.
พี่เสนีย์ ได้บอกกับพวกเราทีมตื่นไว้ตั้งแต่เริ่มโครงการออกแบบว่าเป้าหมายของบ้านหลังนี้ จะเป็นมากกว่าที่พักอาศัยของครอบครัวรักษ์ขิตวัน แต่คือความพยายามที่จะสร้าง “ตัวอย่างหนึ่ง”ของการพัฒนาที่ไม่ขัดแย้งกับชุมชนโดยให้ความสำคัญกับความกลมกลืนกับบริบทเดิมทั้งประวัติศาสตร์ และคุณค่าของชุมชนริม คลองบางพระ จังหวัดตราด โดยหยิบยกแนวคิดของบ้านพื้นถิ่นเดิมอายุร่วม 150 ปีของตราด มาตีความในการออกแบบบ้านใหม่อย่างระมัดระวัง โดยใช้ทั้งสัดส่วน รูปทรงหลังคา วัสดุ และภาษาสถาปัตยกรรมที่ดู “ธรรมดา” ใช้หลังคาสังกะสี ที่ปล่อยให้เกิดสนิมตามธรรมชาติ แต่มี sub roof ป้องกันการรั่วซึม ลาดชันสูงเหมาะสมกับภูมิอากาศของตราดที่มีฝนตกชุก ผสมผสานกับงานปูนและไม้เนื้อแข็ง ที่ประกอบขึ้นเป็นตัวเรือน

ด้วยข้อจำกัดของที่ดินหน้าแคบและยาว อีกทั้งโดนขนาบข้างด้วยบ้านข้างเคียงตลอดแนวที่ดิน ตัวบ้านจึงถูกแบ่งออกเป็นเรือนหน้าและเรือนหลัง โดยคั่นด้วยคอร์ทกลาง ซึ่งทำหน้าที่นำแสงธรรมชาติและลมเข้าสู่พื้นที่ต่างๆ ของบ้านได้อย่างทั่วถึง คอร์ทกลางของบ้านนี้ ถูกออกแบบให้เป็นพื้นที่ตั้งแท่นบรรพบุรุษ และเป็นพื้นที่รวมตัวของครอบครัว

พื้นที่ภายใน ซึ่งได้แก่ห้องนอน 4 ห้อง ห้องครัว ห้องนั่งเล่น และห้องอเนกประสงค์ ถูกซ้อนขึ้นในแนวดิ่ง กลายเป็นบ้าน 3 ชั้น ที่อยู่ภายใต้หลังคาเดียว ตามแนวคิดเดียวกับเรือนท้องถิ่นดั้งเดิม โดยระดับพื้นของแต่ละห้องถูกออกแบบให้เหลื่อมกัน เพื่อไม่ให้ห้องแต่ละห้องบังมุมมองกันเอง และยังช่วยเพิ่มความเป็นส่วนตัวด้วย โดยทั้งหมดคั่นกลางด้วยโถงสูงสามชั้นตรงกลางบ้าน ทำหน้าที่เป็นปล่องแสงธรรมชาติ และปล่องระบายความร้อน พาอากาศร้อนลอยตัวขึ้นสู่หลังคาทุกห้องต้องมองเห็นคลอง และมีลมผ่านได้

พวกเราทีมตื่นหวังว่า บ้านรักษ์คลองบางพระ
จะเป็นส่วนเล็กๆ ในการช่วยสืบสานเรื่องราวของชุมชนเล็กๆ แห่งนี้ต่อไป อย่างที่พี่เสพูดไว้ตั้งแต่วันแรกว่า…

“หวังว่าถ้าเราทำไปแล้วจะเป็นตัวอย่างหนึ่ง ที่ทำให้ชุมชนเห็นคุณค่าของสิ่งดีๆที่เรามีอยู่แล้ว และรักษาให้คงอยู่ตลอดไป...”